CÁC DỊ TẬT BÀN CHÂN THƯỜNG GẶP Ở TRẺ SƠ SINH

Bàn chân của trẻ sơ sinh chưa phát triển hoàn chỉnh nên hình dáng có thể khác khá nhiều so với bàn chân người trưởng thành. Tuy nhiên, một số bất thường về tư thế, cấu trúc hoặc trục bàn chân có thể là dấu hiệu của dị tật bẩm sinh cần được phát hiện và theo dõi sớm. Kiểm tra bàn chân ngay sau sinh giúp bác sĩ đánh giá hình thái, khả năng vận động và xác định những trường hợp cần can thiệp.

Kiểm tra bàn chân trẻ ngay sau sinh

Trong khoảng 24–48 giờ đầu sau sinh, trẻ thường được kiểm tra tổng quát, trong đó có đánh giá hình dạng và khả năng vận động của hai bàn chân. Bác sĩ có thể quan sát vị trí bàn chân khi trẻ nằm yên, đồng thời thực hiện một số nghiệm pháp vận động nhẹ để xem bàn chân có thể đưa về tư thế bình thường hay không.

Việc đánh giá khả năng vận động rất quan trọng vì một bàn chân có hình dạng bất thường nhưng vẫn dễ dàng đưa về vị trí bình thường có thể liên quan đến tư thế của thai nhi trong tử cung. Ngược lại, nếu bàn chân bị cố định, khó nắn chỉnh hoặc có biến dạng rõ rệt, trẻ cần được đánh giá chuyên sâu hơn để xác định nguyên nhân.

Nguyên nhân gây dị tật bàn chân ở trẻ sơ sinh

Dị tật bàn chân có thể xuất hiện do nhiều yếu tố. Trong thời kỳ bào thai, không gian trong tử cung thay đổi theo sự phát triển của thai nhi. Tư thế của thai, đặc biệt trong những tháng cuối thai kỳ, có thể khiến bàn chân bị giữ ở một vị trí nhất định trong thời gian dài và tạo ra biến dạng tư thế.

Một số yếu tố khác cũng có thể liên quan như đặc điểm cấu trúc bẩm sinh, yếu tố di truyền, bất thường hệ thần kinh – cơ hoặc các vấn đề ảnh hưởng đến sự phát triển xương khớp. Thai kỳ có nhiều thai, lượng nước ối bất thường hoặc những điều kiện làm hạn chế không gian vận động của thai nhi cũng có thể được xem xét khi tìm nguyên nhân.

Tuy nhiên, không phải mọi dị dạng bàn chân được phát hiện sau sinh đều do tư thế trong tử cung. Vì vậy, việc xác định nguyên nhân cần dựa trên thăm khám trực tiếp và đặc điểm cụ thể của từng trẻ.

Bàn chân khoèo ở trẻ sơ sinh

Bàn chân khoèo là một trong những biến dạng bàn chân bẩm sinh cần được phát hiện sớm. Bàn chân của trẻ có thể bị xoay vào trong, hướng xuống dưới và khó đưa về vị trí trung tính bằng vận động thông thường. Tình trạng có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên.

Nếu không được đánh giá và điều trị phù hợp, biến dạng có thể ảnh hưởng đến dáng đi và khả năng chịu lực khi trẻ lớn lên. Ngược lại, khi được phát hiện sớm, nhiều trường hợp có thể điều trị bảo tồn bằng các phương pháp nắn chỉnh và cố định theo từng giai đoạn. Việc điều trị cần được thực hiện dưới sự theo dõi của bác sĩ có chuyên môn về chỉnh hình nhi.

Bàn chân bẹt ở trẻ nhỏ

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc chưa biểu hiện rõ. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, lòng bàn chân thường trông khá phẳng do vòm chân chưa phát triển hoàn chỉnh và mô mềm dưới lòng bàn chân còn tương đối dày. Đây thường là đặc điểm sinh lý và có thể thay đổi khi trẻ lớn lên.

Vì vậy, không nên xem mọi trường hợp bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ là dị tật cần điều trị. Khi trẻ phát triển, hệ thống xương, cơ, gân và dây chằng tiếp tục hoàn thiện, vòm chân có thể dần rõ hơn. Một số trẻ vẫn duy trì bàn chân bẹt khi lớn nhưng không đau và vận động bình thường thì có thể chỉ cần theo dõi.

Ngược lại, nếu bàn chân bẹt đi kèm đau, nhanh mỏi, hạn chế vận động, lệch trục cổ chân hoặc biến dạng cứng, trẻ nên được khám để xác định có bất thường bệnh lý hay không. Việc đánh giá không nên chỉ dựa vào dấu chân in trên giấy hoặc quan sát bằng mắt thường.

Phát hiện sớm giúp lựa chọn phương pháp phù hợp

Khi nhận thấy bàn chân trẻ có hình dạng bất thường, hai bên không cân xứng, bàn chân khó vận động hoặc dáng đi có biểu hiện khác thường khi trẻ bắt đầu tập đi, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa. Tùy nguyên nhân và mức độ biến dạng, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi, vật lý trị liệu, nắn chỉnh, dụng cụ hỗ trợ hoặc phương pháp điều trị chuyên sâu hơn.

Không phải trẻ có dị tật bàn chân đều cần phẫu thuật. Phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc trong những trường hợp biến dạng cấu trúc đáng kể hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị phù hợp. Quan trọng nhất là xác định chính xác loại biến dạng trước khi can thiệp, tránh tự ý sử dụng giày chỉnh hình, đế lót hoặc các dụng cụ hỗ trợ khi chưa có đánh giá chuyên môn.

Phụ huynh nên chủ động quan sát bàn chân và dáng đi của trẻ trong quá trình phát triển. Việc nhận biết bất thường sớm giúp xác định đúng nguyên nhân, lựa chọn hướng xử trí phù hợp và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng vận động về sau.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng mua giày tốt tập đi để tránh bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.